TÜBİTAK ULAKBİM'in 1997'de kurarak üniversitelerin hizmetine sunduğu akademik ağ yenileniyor. Aylardır eski sistemin dolduğunu ve Eylül ayında tamamen duracağını söyleyerek yeni bir omurga için bütçe bekleyen ULAKBİM, Maliye Bakanlığı'ndan 14 milyon dolar bütçe alarak yeni sistem çalışmalarına başladı. Sistem için bu hafta içinde yaklaşık bir milyon dolarlık cihaz ihalesine çıkılması planlanıyor. Yeni sistemin çalışmaya başlaması için hedeflenen tarih ise Eylül ayı.

TÜBİTAK ULAKBİM Müdürü Tuğrul Yılmaz, ULAKBİM'in geçmişten bugüne kadar üstlendiği misyonda bir takım yanlışlıklar keşfettiklerini söyleyerek kurumun bugüne kadar üniversitelere hizmet sunan bir ISS gibi çalıştığını, yeni sistemle birlikte misyonlarının da değişeceğini kaydetti. "Akademik ağ, üniversitelere Internet servisi götüren bir ağ değildir" diyen Yılmaz, sözlerine şöyle devam etti:

"Üniversitelere sınırsız Internet'i bedavaya vermek mümkün değil. Dünyada da akademik ağlar tamamen profesyonel amaçlar için kullanılıyor. Avrupa Akademik Ağı'na (GEANT) başlangıç olarak 34 MB ile bağlanacağız. Ulak-Net omurgası küresel Internet trafiğinden ayrı yürüyecek. Küresel Internet trafiğini TTNet üzerinden taşıyacağız. Stratejimiz TTNet'te küresel Internet trafiğini sınırlamak ve kurulacak omurgada akademik trafiğe olabildiğince yer açmak şeklinde olacak. Avrupa Akademik Ağı, ABD, Kanada, Japonya ve Kore akademik ağlarıyla bağlantılı. Burada tamamen profesyonel amaçlı Internet çıkışı sağlayacağız. Ağ üzerinden herhangi biri örneğin Internetten gazete okumak istiyorsa TT'den çıkacak. Oradaki sıkışıklığı da çok önemli görmeyeceğiz, hedefimiz akademik ağı verimli çalıştırmak, uzaktan eğitim projelerine destek olmak, üniversitelerarası tele konferans gibi uygulamaların hızlı çalışmasını sağlamak. Bu yüzden TTNet geçişlerini kontrollü tutacağız."

ULAKBİM, yeni kuracağı omurgada İstanbul-Ankara- İzmir arasını 34 MB'den 155 MB hızına çıkaracak. İstanbul-Ankara arasının bir sonraki aşamada 622 MB yapılması planlanıyor. Büyük şehirlerde şimdiye kadar 2 ila 8 MB arasında hızlarda bağlanan bazı üniversiteler 155 MB'lik hız ile UlakNet'e bağlanacak. Tuğrul Yılmaz, 64/16 olan yurtdışı bağlantısını da İstanbul ve Ankara'dan olmak üzere iki adet 155 MB hatla gerçekleştireceklerini söyledi. Hangi üniversiteye ne kadar bağlantı sağlanacağı kurumun bütün üniversiteler arasında gerçekleştirmiş olduğu anketin değerlendirmesi sonucu bu hafta başı itibariyle belirlenmiş olacak.

14 milyon doların 9 milyonu TT'ye

Üniversiteler, Ulak-Net'in yeni omurgasına bağlanırken kurumla bir kullanım politikası sözleşmesi imzalayacaklar. Sözleşmede taraflar Ulak-Net ağının kesinlikle profesyonel amaçlar için olduğu, eğitim, bilimsel araştırma, teknik gelişme, teknoloji trafnsferi, bilimsel, teknik ve kültürel bilginin yayılması için kullanılacağını kabul ediyorlar. Sözleşmede ayrıca yasaklanmış kullanım alanları da belirtiliyor.

Tuğrul Yılmaz, yurtdışındaki uygulamalarda bir üniversiteye tahsis edilmiş olan hattın kullanımında yüzde 50'den fazla oranın küresel Internet'e geçmesine izin verilmediğini, bu uygulamanın Türkiye'de de gerçekleştirileceğini söyledi. Yılmaz, akademik Internet kullanımında hiçbir sınır olmayacağını da ekledi.

Ulak-Net'in yeni proje kapsamında 3 adet yönlendirici Ankara ULAKBİM, İstanbul İTÜ Ayazağa Kampüsü ve İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi'ne yerleştirilecek. Bir miktar da telekom cihazı alacaklarını açıklayan Yılmaz, "Yatırımımız 1 milyon doların biraz altında gerçekleşecek. Aldığımız 14 milyon doların hepsi hatların kirasına gidecek. Sadece 9 milyon dolarlık kısmı Türk Telekoma vereceğiz. GEANT bağlantısı için ne kadar harcayacağımız henüz kesin değil, biz başvurumuzu yaptık, onlardan cevap bekliyoruz" şeklinde konuştu. Yılmaz, bütün üniversitelerin sisteme tamamen geçişinin yıl sonunu bulabileceğini, ancak Eylül ayında büyük üniversiteleri taşımayı hedeflediklerini de belirtti.

"Beklentimiz TT fiyatlarının düşmesi"

Tuğrul Yılmaz, akademik ağ konusunda bir başka önemli adımın da TT fiyatlarının düşmesiyle sağlanabileceğini söyledi. Türk Telekomun liste fiyatları bakımından Avrupa?dan daha ucuz olduğunu iddia ettiğini söyleyen Yılmaz, "Avrupa'da rekabet var, liste fiyatları ihalelerde düşüyor. Avrupa Akademik Ağı'nda 1 MB'lik bir bağlantıya yıllık olarak ortalama 5 bin dolar ödeniyor. Türk Telekomun fiyatı ise 12 bin dolar. Ortalamanın 2,5 katı durumundayız. Tekel kalkıp rekabet ortamı sağlanınca aynı parayla daha yüksek kalitede hizmet alacağımızı düşünüyoruz" şeklinde konuştu.