Dünyada Internet'in yoğun ilgi görmeye başlamasının başlıca sebebi sayılabilecek World Wide Web, ortaya büyük pazarlar, büyük sorunlar ve çözümleri de katmıştır. Bu olgular, sadece bu servisi kullanan insanlar için değil, bu servisi veren ve geliştiren kişiler için de vardır. En büyük sorunlar da geliştirme aşamasında, hem kullanıcı hem de geliştirici konumunda olmak zorunda kalan programcı, site tasarımcı ve HTML yazarlarının karşısına çıkmıştır. Çoğu zaman programcılar ayrık bir grup olsa da, tasarımcılar ve HTML yazarları çoğu kez aynı kişi, ya da belli zamanlarda bu işleri dönüşümlü yapan kişiler olmaktadır.

Bu gereksinimler için, vi, notepad gibi metin editörlerinin bu iş için yetersiz kaldığı, kelime işleme programlarınınsa tam bir 'overkill' (sorunun üstesinden gelmenin çok üstünde, çoğu zaman da gereksiz, kuvvet harcanması) olduğu görülmüştür. Bu iş için özelleşmiş düzenleyicilerin gerekmesi üzerine piyasaya birçok HTML düzenleyicisi (editor) çıkmıştır, ve uzun zamandan beri sayfa yazar ve tasarımcılarının en büyük yardımcıları olmuşlardır.

Bir düzenleyici hangi özellikleri desteklemelidir?

Her düzenleyici aşağıdaki özellikleri şu ya da bu şekillerde desteklemelidir, ancak bunun yöntemi düzenleyiciye kalmıştır. Bazıları işlerin bir kısmı için harici programlara gereksinim duyabilir, bazıları çok görsel olan bir arabirim sunmayabilir. Bazen uzun süre liderliği elinden bırakmayan bir program, bir anda sollanıp geçilebilir, bazen de eski sürümleri pek beğenilmeyen bir programın bir anda yıldızı parlayabilir. Yine de en temel kural, yazarların çeşitli programları denemesi ve kendini en rahat hissettiğiyle devam etmesidir.

Bir HTML düzenleyicisi seçilirken, öncelikle kullanıcının sitenizden neler beklediği akıldan çıkartılmazsa, uygun bir düzenleyici de buna uygun olarak belirecektir. Bu noktada vurgulanması gereken bir madde, genel olarak (Dreamweaver gibi nadir programlar hariç), kullanımı kolay programların, HTML koduna müdahale etmediğiniz sürece size hiçbir şey hissettirmeden birçok gereksiz HTML kodu eklemesi, ama iş sayfaların istemci tarafına gönderilmesine gelince, sayfaların uzun sürelerde yüklenmesi, yanlış görüntülenmesi, hatta en kötüsü bazı sayfaların tarayıcıyı kilitlemesidir.

Aranması gereken başlıca özellikler:

• Kolay kullanım:
  Özellikle görsel olmayan düzenleyiciler için, yazılmaya başlanan etiketlerin otomatik tamamlanması, blokların kolay manipüle edilmesi, otomatik girintileme (indentation) vb özellikler yazarın programla boğuşmaktan çok iş yapabilmesini sağlar.
• Site yönetimi ve dosyaların sunucuya kolayca aktarılması:
  Dosyaların birbirlerine verdikleri çapraz bağların yönetimi zor bir konudur. Seçtiğiniz düzenleyici site haritasını otomatik oluşturma, siteyi bir seferde sunucuya aktarma, dosya ve dizin isimlerini sunucu - geliştirme ortamı arasında taşırken otomatik değiştirme (ör. bütün C:\Site\ referanslarını /home/www/htdocs/'a çevirme) ve bağlantıların doğrulamasını sağlamalıdır. Genel olarak site yönetimi, tümleşik FTP istemcileriyle desteklenmelidir.
• HTML dışında da farklı dosya tiplerini tanıyabilme:
  Varsa sitenizde kullanılan teknolojilere ve programlama dillerine uyumu açısından bu madde önemlidir. Örneğin, PHP ya da ASP kullanan bir sitede basit bir HTML düzenleyicisi yetmeyecektir. Genel bir metin dosyası düzenleyicisi olarak kullanılmak istenen programlar için şart bir özelliktir.
• Renkli kodlama:
  Özellikle, HTML dışında dosyalarla da çalışıyorsanız, etiketler, parametreler ve metin arasındaki ayrım kolayca görülebilmelidir. Örneğin bazı programlarda yorum satırları, göze çarpmaması amacıyla silik, metinse koyu harflerle, etiketler, fonksiyon isimleri pastel renklerle, parametreleriyse saf renklerle görüntülenmektedir. Bu yazarın, istediği bir bölümü kolayca bulabilmesini sağlar.
• İyi bir dökümantasyon:
  Seçtiğiniz programa yeniyseniz, özelliklerini ve hangi durumlarda nasıl davranacağını, hangi ayarlara izin verildiği, belli işlerin en kolay nasıl çözümleneceğini dökümantasyonlarında kolayca bulabilmelisiniz. Herşeyden öte de, HTML (varsa diğer dillerin) referans elkitapçıkları da programın dökümantasyonuna gömülü gelmelidir. Bu şekilde, programı hiç terketmeden istediğiniz özelliğin yazım stilini kolayca öğrenebilirsiniz.
• Şablonlama ve proje desteği
  Sitedeki birden çok sayfa aynı görünümü kullanacaksa (ki kullanmalıdır), aynı kodları tekrar tekrar yazmak yerine, aynı projedeki sayfalar için 1-2 ana şablonu kullanmak size çok vakit kazandıracaktır.
• Özelleştirilebilme:
  Örneğin programın kullandığı kısayol tuşları sizin el alışkanlıklarınıza uymuyorsa, bunları değiştirerek sayfaları daha hızlı hazırlayabilirsiniz. Genel olarak özelleştirilebilmesi gereken ayarlar: dil seçenekleri, kısayol tuşları, otomatik üretilen (tablo, frame, katman vb) blokların istediğiniz stilde yazılabilmesi
• CSS desteği:
  Her ne kadar şu an için çok yaygın kabul görmese de, CSS gittikçe yükselen bir teknolojidir. Temel olarak HTML'le yanyana kullanılmalıdır. CSS, içerikle sunumu birbirinden ayırmaktadır, ve Webmaster'ların birçok başağrısı sebeplerini ortadan kaldırmaktadır. Bütün sitedeki sayfa sonlarındaki isim alanlarını Times New Roman 12 puntodan, Arial small'a çevirmek normal olarak bir ara/yerdeğiştir (ör. XReplace vb) programıyla yapılabilir, ancak bu bile gerektiğinden fazla emek sarfetmek olur. Sayfalarınızı CSS desteği veren bir düzenleyiciyle yazdığınızda, programın site yönetimi özelliği de varsa, bu iş 5-10 saniyelik bir zamana indirgenebilir.

Hangisini seçmeli?

Kural çok basit: Kendinizi en rahat hissettiğiniz programı!

Piyasadaki bazı düzenleyicilerin incelemeleri:

• Microsoft Frontpage 2000:
  Microsoft firmasının, yine kendi ürünü olan Word'e benzerliğiyle dikkat çeken, bu nedenle de birçok kullanıcıya kullanımı çok kolay gelen düzenleyicisidir.
  • Artıları: Frontpage en başta kullanması ve öğrenmesi kolay bir düzenleyicidir. Ayrıca, Microsoft'un IIS Web sunucusuyla tümleşmesi çok iyidir ve sayfaların sunucuya yüklenmesi çok kolaydır. Frontpage, görsel arabirimi (tam olmasa da WYSIWYG denebilir) sayesinde hiçbir HTML kodu yazmadan Web siteleri oluşturabilmeyi sağlar. Word, Excel, Access dosyalarını açıp HTML olarak kaydedebilmesi, Microsoft ürünlerini sıkça kullanan kişiler için vazgeçilmez bir özellik olabilir. Frontpage, birçok şablonla (her ne kadar ciddi tasarımcıları güldürse de) birlikte gelmektedir ve bu şablonların içi sihirbazlar yardımıyla kolayca doldurulabilmektedir. Hedef kitlesi ciddi tasarımcılar yerine sayfalarını hızlıca hazırlamak isteyen, son kullanıcılardır. Önceki sürümlerde olan FrontPage Web sunucusu artık tarih olmuş durumda. Çok başarılı olmasa da olsa site yönetimi desteği de vardır. FrontPage, CSS ve DHTML desteği, birçok hazır temayla birlikte gelmektedir.
  • Eksileri: Frontpage, önceden sizin düzenlemiş olabileceğiniz kodları, gözünün yaşına bakmadan tekrardan düzenlemekte çok ısrarcıdır. Bu nedenle sayfa kodlarına elle müdahale etseniz bile, bir sonraki açışınızda bu ince ayarların silinme olasılığı yüksektir. Ayrıca, sitelerin yerel diskte geliştirilmesi sırasında dosyaların başına file://... gibi önekler eklemekte ve bu nedenle, sunucuya aktarılan dosyalarda bağlantılar da bozuk çıkmaktadır. Frontpage'in özelleştirme seçenekleri de diğer programlara göre çok zayıf kalmaktadır. Her ne kadar yeni sürümüyle birlikte, koda eklediği kendine has yorumlar azalsa da, hala varlıklarını sürdürüyorlar. HTML dışında çok az dosya tipi tanımaktadır (Perl, PHP, vb yoktur). Programın gelişmiş özellikler bekleyen tasarımcılara hitap etmediği de çok açık.
• Allaire Homesite 4.5:
  Bu yazının yazıldığı tarih itibariyle piyasadaki en iyi HTML kod düzenleyicisi.
  • Artıları: Piyasadaki en gelişmiş özelleştirebilme seçenekleri. Bir kod düzenleyicisi (WYSIWYG arabirimi yoktur) olsa da, sistemde IE4+ yüklüyse, sınırlı miktarda görsel tasarıma izin vermektedir. Bütünleşik FTP istemcisi, şablonlama desteği, siteleri projeler altında gruplandırma sistemi, yazım kontrolu (syntax checking), çok iyi bul/değiştir ve RegExp desteği, bağlantı doğrulama, Perl, PHP, ASP, VBScript, Java, JavaScript, CSS, SMIL, ColdFusion, vb dilleri otomatik tanıma, renkli kodlama (color coding), Dreamweaver'la bütünleşme, kod parçacıkları (code snippets) tanımlayabilme, istenen şekilde kodu girintileyebilme, çok iyi bir dökümantasyon, HTMLTidy ve TopStyle programının (bkz. Yardımcı programlar) Homesite'la tümleşik çalışan bir sürümüyle gelmesi. Son olarak da, üretilen kod istenirse Internet Explorer, istenirse Netscape Navigator, ya W3C standartları (HTML 3.2, 4.0), Opera vb gibi programlar için uyumluluk testinden geçirilebilir.
  • Eksileri: WYSIWYG düzenleyiciler arayan kişiler için tam anlamıyla uygun olmaması, Windows 9x'de bellek kaçırması (memory leaking) ve maalesef sadece Windows'da çalışması.
    
• Macromedia Dreamweaver 3.0:
  Homesite'ın HTML kodu alanındaki liderliğini, WYSIWYG düzenleyiciler alanında paylaşan program. Bu belge de Dreamweaver'da yazılmıştır.
  • Artıları: Dreamweaver'ın ilk göze çarpan özelliği, görsel düzenleyiciler arasında en iyi tablolama desteğini sunmasıdır. Ancak, biraz daha derinlemesine gidilince, WYSIWYG kavramını en iyi veren düzenleyici olması, HTML koduna fazla müdahale etmemesi, blokların kolayca seçilebilmesi, seçilen etiketlerin hemen tüm özelliklerinin kolayca ayarlanabilmesi, tümleşik FTP istemcisi ve site yönetimi, eşleşmeyen etiketlerin otomatik olarak yazara belirtilmesi, çok iyi DHTML ve Frame desteği, Internet üzerinden de yüklenebilen eklentilerle genişletilebilmesi, tabloları katmanlara (layer), katmanları tablolara çevirebilmesi, rehber resim desteği, Homesite'la bütünleşebilme, şablonlama desteği ve Word'den HTML olarak kaydedilen dosyaları temizleyebilmesi gibi özellikler de göze çarpmaktadır. Dreamweaver, tabloların görsel düzenlenmesinde, piyasadaki en iyi programdır denebilir. Ayrıca tamamen kendisine has iki özelliği, düzenleme penceresinin farklı çözünürlükler için ayarlanabilmesi ve blokların kolay seçimi için etiketler hiyerarşik bir biçimda düzenleme penceresinin altında yeralırlar.
  • Eksileri: Homesite kadar iyi bir doğrudan HTML kodu yazımı olmaması ve maalesef sadece Windows ve MacOS'da çalışması.
    
• HotDog Pro 6.0:
  Birkaç yıl kadar öncesine kadar görsel olmayan düzenleyiciler piyasasında Homesite'la başabaş giden bu program, yeni sürümlerinin sık sık göçmesi, firmanın yanlış taktikler izlemesi gibi nedenlerle popülerliğini yitirmiştir.
  • Artılar: Birçok özelleştirebilme seçeneği, tablo ve frame'lerin yaratılmasında kullanılabilen sihirbazlar, tümleştirilebilen tarayıcı desteği, site yönetimi, ftp istemcisi, renkli kodlama.
  • Eksiler: Sık sık göçmesi, zayıf dökümantasyon ve çalışmayı engelleyici ses efektleri (kurulum sırasında iptal ettirebilirsiniz).
• Symantec Visual Page:
  Birçok başarılı programa imza atan Symantec firmasının büyük ümitler vaadeden, ancak geliştirilmesinin durdurulmasıyla popülerliğini kaybeden ürünü.
  • Artıları: İyi bir tablo desteği, StyleSheet'lerin kolayca tanımlanabilmesi ve kullanılması, WYSIWYG kavramına yakınlığı, katman ve çok iyi frame destekleri, tümleşik FTP istemcisi ve site yönetimi, HTML standartlarına çok yakın kod üretmesi.
  • Eksileri: Geliştirilmesinin durdurulması (aslında başka bir firmaya devredildi, ancak geleceği belirsiz), yakın bir zaman içinde çıkacak teknolojileri desteklemeyecek olması ve çok zayıf özelleştirme seçenekleri.
• Emacs:
  Unix dünyasının efsane ismi ve GNU'nun kurucusu Richard Stallman tarafından geliştirilen bir "düzenleyicidir". Aslında Emacs için basit bir düzenleyici demek çok yetersiz kalır, çünkü HTML'den öte, bir uygulama geliştirme platformu ya da e-posta, haber okuyucusu, tarayıcı gibi de kullanılabilir. LISP diline dayandığı için, uygun eklentiler kurulduğu/yazıldığı takdirde, hemen herşeyi yapabilir.
  • Artıları: Kabaca, Unix dünyasının Homesite'ı ve daha fazlası denebilir. Renkli kodlama, tümleşik FTP istemcisi, sınırsız özelleştirme olanakları, çok gelişmiş arama/değiştirme ve RegExp desteği, kendi içinde e-posta ve haber öbekleri okuma seçeneği, tablo, frame, CSS destekleyen bir tarayıcı, sadece Emacs'de olan otomatik CVS desteği, varolan hemen her tür metin dosya tipini tanıyabilme, kendi içinden programları derleme/bağlama, şablonlama desteği, ve sınırsız diğer özellikler. Emacs'in Windows sürümü de vardır.
  • Eksileri: Vim'e göre büyük(!) dağıtım boyu (20 mb kadar), ve ilk çalışmasının biraz daha yavaş olması.
    Not: Unix dünyasında uzun zamandır süregelen bir Emacs/Vi (son yıllarda Vi'dan çok Vim) tartışması vardır, ve kesin galip belli değildir.
• Vim:
  Biraz olsun Unix kullanmak zorunda kalan herkesin bildiği Vi, Unix dünyasının en vazgeçilmez editörüdür. Vim (Vi IMproved) ise, Vi'ın genişletilmiş bir türevidir. Emacs kadar büyük bir program kullanmak istemiyorsanız, Vim ideal bir seçimdir. Ayrıca, Vi/Vim gelişmiş Kurallı İfadeler (RegExp's) desteğiyle karakter bulma/değiştirme işlemleri için bu işi için özelleşmiş birçok programdan bile hızlı çalışmaktadır.
  • Artıları: Vi kullanmaya alışmış ve vazgeçemeyen kişiler için ortamın hiç değişmemesi. Vim, HTML'den başka farklı programlama, işaretleme dillerini de otomatik tanımlayabilen, etiket yazımını kolaylaştıran, renkli kodlama yapabilen, ve Vi'a göre kullanımı çok daha kolay bir düzenleyicidir. Homesite gibi, davranışların hemen hepsi özelleştirilebilmektedir (görsel olmasa da), hatta bu ayarlar dosya bazında bile yapılabilir. Vim paketinin içinden, X ortamında kullanılabilen gvim programı da çıkmaktadır. Vim'in Windows sürümü de vardır. Not: vi/vim, alışkanlık yapmaktadır ve kullanmasını bilen ellerde dosyalar yazma hızından bile hızlı düzenlenebilir.
  • Eksileri: 'Yazı yazmaya başlamak için Insert moduna girmek' gibi birçok kullanıcıya çok farklı gelen çalışma mantığı. Görsel programlarda olduğu gibi pencere sisteminden ayarlamalar yapılamamaktadır. Site yönetimi ve şablonlama desteği yoktur. Ayrıca Vim, Pico kullanmaya alışan amatör kullanıcılara hitap etmemektedir.
• Notepad:
  Unix dünyası için Vi neyse, Windows dünyası için de Notepad odur (Notepad çok daha ilkel kalsa da). Küçük ve basit sayfalar için her zaman kullanılabilecek, hızlı bir programdır.
  • Artıları: Hızlı ve basit olması.
  • Eksileri: Geriye kalan her özellik.
• Microsoft Word:
  Word, aslında bir kelime işlemci programı olmasına rağmen, yazılan sayfaları HTML formatında kaydetmek mümkündür. Özellikle son sürümlerinde Word'deki sayfa düzenine yakın bir çıktı elde edilebilmektedir.
  • Artıları: Ofis yazışmaları vb işler için zaten Word kullanan kişiler için bir öğrenme süreci gerektirmemektedir.
  • Eksileri: Öncelikle Word bir HTML düzenleyicisi değildir. Bu nedenle birçok fonksiyondan mahrumdur. Örneğin FTP istemcisi, site yönetimi, üretilen HTML kodunun özelleştirilebilmesi, CSS ve diğer dosya tiplerini tanıma gibi seçenekleri yoktur. Ayrıca, Word'ün HTML çıktısı gerçekten çok kirlidir (Dreamweaver ve Homesite'da Word'ün eklediği gereksiz etiketleri temizlemek için özel menüler mevcuttur), sayfa içinde birçok gereksiz <font></font> benzeri etiketler bulunur.
    Not: Dökümantasyon, renkli kodlama gibi özellikler Word'e uygulanamamaktadır.
• Netscape Composer:
  Netscape Gold ve Communicator paketlerinin içinden çıkan bir düzenleyicidir. Genel olarak, sayfalar WYSIWYG modunda düzenlenir, ancak istenirse ekstra HTML kodu da sayfaya eklenebilir.
  • Artıları: Sayfaları tek tuşa basarak bir Web sunucusuna aktarabilirsiniz (Diğer birçok programda olmayan bir HTTP PUT desteği). Genel görünümü bir kelime işlemci programına benzer ve simgeler epey tahmin edilebilir. Yazım kontrolü desteği İngilizce bir sözlükle beraber gelir, ancak kelimeleri öğrenme özelliği de vardır.
  • Eksileri: Site yönetimi, dökümantasyon, özelleştirebilme seçenekleri yoktur. Ayrıca, tablo desteği gerçekten zayıf ve kullanması da ayrıca zordur. Kendi içinde frame'leri de gösteremez. Ayrıca HTML dışında hiçbir dosya formatını da tanıyamaz.
• Diğerleri:
  Piyasada şu ya da bu şekilde HTML çıktısı üretebilen birçok program mevcuttur. Ancak bunların bir kısmı sayfa yerleşim programı (Pagemaker, QuarkExpress, Publisher vb), bir kısmı kelime işlemci (Word, WordPerfect vb), ya da uygulama geliştirme ortamı (Microsoft VisualStudio), bir kısmı da Internet paketlerinden çıkan hafif ürünlerdir (Frontpage Express, Netscape Composer). Ancak bu programların birçoğu, ciddi Web sitelerinin tasarlanması için kesinlikle uygun değildir.

Bazı yardımcı programlar:

HTML düzenleyicileri dışında Webmaster'ların, site tasarımcılarının ve yazarların başka yardımcıları da vardır. Bu programların herbiri farklı alanlarda özelleşmiştir ve HTML düzenleyicilerinin yerlerine geçmezler.

Aşağıdaki programlar, tanıtımlarını yapmaktan öte, bu tip programların gerekliliğini vurgulamak içindir.

• Linkbot:
  Site içindeki bağlantıların doğruluğunu kontrol eden ve sitenin genel bir haritasını çıkaran bir bağlantı doğrulama programıdır. Her Webmaster'ın Linkbot olmasa da bu tip bir program kullanması sitenin sağlıklı çalışması için gereklidir. Linkbot, verilen bir siteyi (yerel diskte durması gerekmez) inceleyerek sitede verilen bütün bağlantıları ve hedef dosyanın ister o sunucuda, isterse dışarıdaki sunucularda olup olmadığını kontrol edebilir. Sonuçlar Web sayfası şeklinde bir rapora da aktarılabilir.
• Bradbury TopStyle:
  Internet » http://www.bradbury.com/
  StyleSheet teknolojisi, Webmaster'lara sağladığı avantaj nedeniyle gittikçe yıldızı parlayan bir teknolojidir ve temel olarak HTML'den de iyi tasarlanmıştır. Ancak, hem Web tarayıcılarının CSS'i tam anlamıyla desteklememesi nedeniyle uyumsuzluklar çıkmaktadır, hem de HTML kadar eski olmaması nedeniyle yazarların CSS yazımını unutması gibi problemler vardır. TopStyle'ın iki sürümü mevcuttur: Homesite'la da gelen Lite (hafifletilmiş) sürüm ve Pro (profesyonel) sürüm. Lite sürümle bile, CSS yazarları, sayfalarını saf CSS1, CSS2 standartlarına göre yazabilir, ya da IE 3+, Netscape Navigator 4, Opera 3 gibi tarayıcılar için özelleştirebilirler. TopStyle, kendi içindeki CSS göstericisiyle, hazırlanan sınıflar (class) için bir önizleme penceresi de sunmaktadır.
• XReplace:
  Internet » http://www.vestris.com/
  Birçok zaman Webmaster'ların karşılaştığı problemlerden biri, site içinde belli kelime ya da blokların yeni bir kelimeyle ya da blokla değiştirilmesidir. XReplace, standart "aranacak kelime - yerdeğiştirilecek kelime" ikilileri dışında RegExp'lere ve birden fazla satıra yayılabilen "aranacak blok - yerdeğiştirilecek blok" ikililerine de destek vermektedir. Ayrıca bu ikililer, diske kaydedilebilmekte, tekrar kullanılabilmektedir. Ayrıca, sadece kendine has bir özellik olan Source Interlining'i de desteklemektedir. Bu teknikle, örneğin aranan kelime iki gruba bölünmekte, hedef kelime bu grupların arasına eklenebilmekte, ya da kaynak grupların arasında ne olursa olsun, yerdeğiştirilecek kelime buraya konulabilmektedir.
• Bobby:
  Maalesef çok ihmal edilen bir konu, engelli kişilerin siteyi kullanabilmeleri problemidir. Birçok site tasarımcısı, sayfalarını kendi ekranı, çözünürlüğü, tarayıcı, renk seçimi vb gibi tercihleri çerçevesinde hazırlamaktadır. Halbuki, renk körü olan, okuma ya da veri girişi zorluğu çeken kişiler de Internet'i kullanabilmelidir. Bobby, bu sorunu çözmek için bir sitenin, W3C'nin geliştirdiği Erişilebilirlik Rehberi (Accessibility Guideline)'ne uyumluluğunu test eder. Ancak, bu rehber tam tanımlı bir kurallar dizisinden çok bir prensipler dizisi olduğu için Bobby'nin çıktısı daha çok hatırlatmalar şeklinde olmaktadır. Yine de Bobby kendi alanında şu andaki tek programdır. Not: ULAKBİM Web sitesi, bu testlerde 1. seviye uyumluluğu yakalamaya çalışmaktadır.
• HTMLTidy:
  Internet » http://www.w3.org/People/Raggett/tidy/
  Web standartlarını belirleyen W3C personelinden Andy Raggett tarafından yazılmış bir programdır ve HTML kodunun istenen şekilde girintilenmesi (indentation) için kullanılır. Ayrıca HTML kodunu XHTML (XML uyumlu HTML) çevirebilmesi, özel karakterleri HTML karşılıklarıyla yerdeğiştirebilmesi (ör. " karakterini &quot; & karakterini &amp; gibi) ve Word2000'in ürettiği HTML kodlarını temizleyebilme gibi özellikleri de vardır.
• WebTrends Log Analyzer:
  WebTrends, sunucunun kendisinden istenen sayfaları tuttuğu kayıt dosyalarını inceleyerek, en çok ziyaret edilen sayfaları, en çok ziyaret eden istemci adreslerini, sunucunu en yoğun zaman dilimlerini vb istatistikleri çıkarabilir. Doğrudan bir HTML yazarının ya da site tasarımcısının işine yaramıyor görünse de, sitelerin en çok ve en az ziyaret edilen servisleri, sayfaları sitenin ne kadar iyi veya kötü tasarlandığı hakkında ipuçları verecektir.
• W3C HTML doğrulama sitesi:
  Internet » http://validator.w3c.org/
  HTML, CSS, XML vb başta olmak üzere WWW'nin standartlarını belirleyen kurum olan W3C (World Wide Web Consortium)'nin sayfaların HTML uyumluluğunu (sadece HTML 2.0, 3.2 veya 4.0) test eden bir servistir. Bu servis, belirttiğiniz adresdeki bütün etiketleri tarar, dökümanın bir yapısını çıkarmaya çalışır, hata ve uyarıları ekrana basar, ve gerekli düzeltmeleri önerir. Bu işi yapan birçok program olsa da (örneğin CSE HTML Validator gibi gayet gelişmiş bir program, ya da Homesite'ın kendi içindeki doğrulayıcı gibi), standartlara uyumluluk konusunda son söz W3C'ye aittir.

Sonuç:

Site tasarımı, çoklu disiplin isteyen bir konudur. Sadece görsel tasarım, güzel görünen efektler eklemek, beğendiğiniz programın en son sürümünün yapabildiği herşeyi site içine gömmek, site tasarımı yapmaktan çok bir sunum yapmaya benzer. Hepimizin bildiği gibi, sunumlar sonunda beğenilse de, iş sunulan olguyu kullanmaya gelince, memnuniyetsizlikler de başlar. Unutulmaması gereken ilk nokta, teknoloji tanıtımı amaçlı sayfalar dışında, bütün sitelerin ilk hedefi kullanılmak olmalıdır.

Unutmayın, siz kullandığınız programa adapte olmamalısınız, program öncelikle sizin isteklerinizi karşılamalıdır.

Terminoloji ve notlar:

1. Color Coding: Renkli kodlama
   Düzenleyicinin tanıdığı dosya tipinin etiketlerini, ifadelerini tanıyarak, farklı renklerde göstermesidir. Bu şekilde blokların birbirlerinden kolayca ayırdedilebilir.
2. XML: eXtensible Markup Language
   Site geliştiricilerin kendi özel etiketlerini tanımlayabilmesi ve StyleSheet teknolojisiyle beraber içerikle sunumu tamamen birbirinden ayırabilmeye yarar. Bu tanımlanan etiketlerle, sitenin görünümü içeriğe hiç dokunmadan merkezi bir yerden değiştirilebilir, istemci tarafında bilginin işletmesi (manipulation) daha kolay olmaktadır.
3. WYSIWYG: What You See Is What You Get - Ne görürsen onu alırsın
   Genel olarak, düzenleyicinin HTML kodlarını yazım sırasında bir tarayıcının göstereceği şekilde göstermesi anlamında kullanılır. Bu tip programlar özellikle yeni başlayanlar ve hızlı prototipleme için idealdir.
4. WYSIWYN: What You See Is What You Need - Neye gereksinimin varsa onu alırsın. Allaire firmasının Homesite ürünüyle birlikte ortaya attığı bir kavramdır. Allaire, bu terimi Homesite'ın çok gelişmiş özelleştirilebilme seçenekleri ve diğer programlarla tümleşikliği nedeniyle kullanmıştır
5. RegExp: Regular Expression, kısaca RegExp - Kurallı ifadeler
   Perl, PHP vb birçok dilin İsviçre çakısı gibi çalışabilmesini sağlayan karakter eşleştirme (string matching) teknolojisidir. Örneğin /^[1-5]a+[^q-z\$]$/ ifadesi sadece 1'den 5' kadar bir rakamla başlayan, arada bir veya daha fazla a karakteri olan, ve q'dan z'ye kadar bir harfle ya da $'la bitmeyen satırları eşleştirir. RegExp'ler öğrenmesi zor, hata yapması kolay bir olgudur, ancak bilen ellerde harikalar yaratır. 100 satırın üstündeki bazı programlar, RegExp'lerin yardımıyla 10 satıra kadar bile düşmektedir. Ayrıca, arama/değiştirme işleminde aranan kelimeler karmaşık ve nispeten düzensizse, RegExp'ler işleri kolaylaştırabilir.
6. CVS: Concurrent Version System - Eşzamanlı sürümleme sistemi
   Değiştirilen dosyaların farklı sürümlerini tutmak, aralarındaki farkları bulmak, aynı dosyayı değiştiren kişilerin değişikliklerini senkronize etmek, gerekirse dosyanın eski bir sürümüne dönmek için kullanılan bir sürümleme sistemidir. Geçmiş yıllarda, özellikle Unix dünyasında program geliştirmek için çok kullanılan bir sistemken, artık Web sitelerinde de kullanılmaya başlamıştır.